ابدیّت

همه چیز از روزی آغاز گشت که برای نخستین بار "گوش بریده" را دیدی،دوستی ات با گوش بریده مقدمه دوستی با من بود.آیا یادت نیست که چقدر روزهای نخست ذوق بودن با مرا داشتی؟یادت می آید آن روزها که پیوسته قدم می زدی؟یادت می آید که که چقدر جلوی آیینه...؟من به تو اعتماد کردم و همه چیز به تو دادم.آیا این گونه نبود؟آیا یادت نیست چقدر از دستانت با دقت محافظت می کردی و پیوسته می گفتی دستانت از برای من است؟چه شد؟

سالها گذشت از آن روزها،بزرگ شدی،اما روزگار سرنوشتت را به گونه ای رقم زد که خودت هم نفهمی چه شده و چه بر رابطه من و تو و او گذشته است.جسور تر شدی،اعتماد به نفس پیدا کردی،دیگر مرا که می دیدی دستانت نمی لرزید.اما چه بر سرت آمده است؟

ایا نمی دانی زمانی که به هر جا که می روی،دیگران می بینندت،مرا هم می بینند؟آیا نمی دانی که زمانی که دراز کشیدی در سرزمین بی هم-زبانی،شبگرد از کوچه می گذرد و فریاد می زند بخواب پسرک،شب دراز است و قلندر بیدار؟نمی دانی که اسمت نام مرا خورده است؟چرا دیگر با من نیستی؟از چه می ترسی؟می ترسی دیگران به دلیل من ستایشت کنند؟

"گوش بریده"،چه بر سر دوستت آمده است؟آیا پسرک نمی گفت که تو دفترچه خاطراتش هستی؟نمی گفت ساعت ساعت کودکی اش با تو گذشته است؟آیا تو را هم رها ساخته است؟نمی گفت روزی را می بیند که در یک بامداد نم گرفته و غمگین،در حالی که تنهایی فرا گرفتتش،در گوشه ای کز می کند و در حالی که می داند چندانی از عمرش باقی نمانده است،یاد "درویش" می کند تا یاد کودکی اش کرده باشد؟بلند شو،پاشنه گیوه ات را بکش رفیق،بدان رفاقت ما با هم مسأله ای نیست که خاتمه ای داشته باشد.

چه شده؟راه رفتنت را که می بینم،دلم به حالت می سوزد.چرا اینگونه شده ای؟آیا گرمای تابستان را از یاد برده ای که چگونه از برای شناختنم،هر هفته چندین بار سراغم می آمدی؟اما امروز که مرا می شناسی،حتی دیگر کمتر ثانیه ای زحمت به خودت می دهی تا به این دفتر خاطرات روزانه رجوع کنی.نمی دانم که اینگونه با قاطعیت می گویم درست است یا نه،اما دلم برای به هیجان آمدنت تنگ شده،دلم برای روزهایی که در منزل می ماندی و با هم خلوت می کردیم تنگ شده است.دلم برای آن عزت نفست تنگ شده که هیچ گاه زیر قولت نزدی و هیچ گاه سر دوستیمان را به دیگران نگفتی،بارها "گوش بریده" را در خیلی جاها دیدی،اما هیچ گاه نگفتی که گوش بریده دوست نزدیک ماست.

روزی می گفتی روزگاری را می بینی که در یک منزل نم گرفته،در حالی که نفت بخاری تمام شده است،زیر لحافی کز کرده ای،می دانی باید اجلت را بخوانی،باید زمان مردن،قبل از یک ثانیه تمام زندگی ات از جلوی چشمانت عبور کند.می گفتی،درویش پسر حاجی بشیر را می بینی،شور و شعفش را می بینی در آن هتل معروف،آن شبی که درشکه اش در تصادفی خرد شد،شکم اسب درشکه پاره شد و جنازه درویش،آن یگانه "انجمن اخوت" نقش بر زمین شد،آن را هم می بینی آن هم بخشی از کودکی است.می گفتی رنگ و بوی "درویش"همان رنگ و بویی است که باید زمانی که به سرزمین نا-همزبانان می روی حس کنند."درویش" من و تو ساده بود،من و تو هم ساده هستیم،امروز چنانچه بارها هنوز از دور دیدمت،یقین دارم هنوز هم ساده هستی،اما دیگر آنی نیستی که زمانی بودی.

گذر کرد رابطه ما،یاد "حبیب" می کنم این روزها،یادت هست روزی که از پسرکی،که مثل تو زمانی عزیز و دلبند من بود،برایت گفتم.چه زود عاشقش شدی،حتی بر رابطه من و او ذره ای رشک و حسادت نبردی.حبیب هم مثل تو بود.او هم با دست خودش نابود کرد خودش را.بارها رفتی سر قبرش.یادت هست؟شاید اولین پسرکی باشی که وجود پسرکی دیگر را در زندگی دخترک خودت تحمل کردی.

یاد بابا بزرگ میکنم.می گفت نوه ام از هم بهتر است."بایی" هم زود مرد.راستش همه کسانی که می شناختی یا زود خودشان رفتند یا تو زود عذرشان را خواستی.اما همواره درگیر بودی چگونه باید عذر خودت را بخواهی.اما بدترین کاری که کردی این بود عذر مرا خواستی.مگر من چه کرده بودم؟

بابا بزرگ را به خاطر داری.یاد "مصدق" می کرد.یادت است می پریدی وسط و می گفتی "مصدق خر است"،"عارف خر است"،"درویش خر است" و ...چه حرصی می خورد زمانی که می گفتی ۲۸ مرداد قیام ملی بود،او هم فریاد می زد پسرک سر به سرم مگذار،اما تو بهترین "پسرک" من هستی.

باز هم زمان می گذرد،"دایی هوشنگ" را به خاطر آوردم.دوستش داشتی،او هم رفت.باز من و تو بودیم و "گوش بریده"."پپری" هم رفت.اما دیگر نه من بودم و نه "گوش بریده".

دیگر همه چیز تمام شد.هیچ چیز باقی نماند.تو سالها پیر شدی،دیشب خوابت را دیدم که همه اینها از مقابل دیدگانت می گذرد،حس کردم تمام شدی،برایت نوشتم تا بدانی  من به تو فکر می کنم.

نمی دانم آیا هنوز رویا ات این است که یک کشاورز ساده شوی،با گیوه روستایی ات در روستا مشغول باشی و "گوش بریده" هنوز در کنارت باشد.اگر هوس کردی زمان نهار، دخترک روستایی برایت یک لقمه نان و سبزی آورد،می توانی یقین داشته باشی که هنوز در آن روستا دخترک منتظرت است.می توانی همه چیز را فراموش کنی،حتی قول هایت را.اما آیا کودکی ات را می توانی فراموش کنی؟

هر روز باران می بارد و خوابت را می بینم.تصور می کنم زیر لحافت از سرما داری می لرزی،نمی دانم ایا "سل ات" بد خیم شده است و نمی دانم ایا آخرین "ابوعطا" را گوش می دهی یا نه.افسوس اگر مرده باشی.

برای کودکی هایت و اروزهایت

م.ا

گاه که عرصه بر تو تنگ می آید دوست داری چشمانت را ببندی و به باغ آرزوهایت بروی.چقدر دوست دارم همسرم را با کتک،با بدن برهنه از منزل بیرون کنم.دوست دارم با بدن کبود،زیر ضربات مشت و لگد،وحشیانه چنان از خود برانمش.نمی دانم اصلا آیا همسرم هست یا نه؟فقط دوست دارم دیگر نباشد.یک موجود آویزان که دنیای نفهمی است.زمانی که از پله ها به پائین می غلتد،و مانند یک روزنامه مچاله در پائین پله ها نقش بر زمین می گردد،خیالم آسوده می شود.دوست دارم ننگ عریان رفتن در خیابان،مانند پتکی بر سرش فرود آید،تا درک کند چقدر از او و هر کس دیگری که می توانست جای او باشد نفرت دارم.باید عجله کرد.دیر هنگام است.باید از نو شروع کرد.باید گذر سن،را با تلاش جبران کرد.باید به آنها نشان دهم،که عبور از ۳۰ چیزی را تغییر نداده است.۳۰ سال از سن من گذشته،من هم ۳۰ سال دیر به دنیا آمدم،پس ۶۰ سال عقب هستم.آرزو می کنم ای کاش گردن آن زن شکسته باشد.جنازه اش،برهنه در پای پله ها افتاده باشد و همانجا،به درک فرستاده شده باشد.باید مقداری وحشی بود.دوست دارم یک صفحه بگذارم،تا ننگ بودنش مرا آسوده سازد.

Sound Of Silence

Hello darkness, my old friend
Ive come to talk with you again
Because a vision softly creeping
Left its seeds while I was sleeping
And the vision that was planted in my brain
Still remains
Within the sound of silence

In restless dreams I walked alone
Narrow streets of cobblestone
neath the halo of a street lamp
I turned my collar to the cold and damp
When my eyes were stabbed by the flash of
A neon light
That split the night
And touched the sound of silence

And in the naked light I saw
Ten thousand people, maybe more
People talking without speaking
People hearing without listening
People writing songs that voices never share
And no one deared
Disturb the sound of silence

Fools said i,you do not know
Silence like a cancer grows
Hear my words that I might teach you
Take my arms that I might reach you
But my words like silent raindrops fell
And echoed
In the wells of silence

And the people bowed and prayed
To the neon God they made
And the sign flashed out its warning
In the words that it was forming
And the signs said, the words of the prophets
Are written on the subway walls
And tenement halls
And whisperd in the sounds of silence*

یک دسته کاغذ پر از محاسبات عجیب و غریب را به دست می گیرم.نمی دانم هنوز کشیدن نمودار های فاینمن هم حسنی حساب می شود؟یا باید رفت سراغ ماتریکس اس؟آنجا این حرف ها باب است.باید عجله کنم.می دانی همه چیز از کودکی شروع شد.اینقدر این اسم جلو من آورده شد،که ناخود آگاه حساسیت مرا جلب کرد.آنقدر که همواره تصور می کردم باید آنجا باشم.باید رفت.هر چند دیر شده.

لباس همواره چیزی بود که من را به شدت مشغول خود می کرد.عینک کائوچویی،کفش های مدل انگلیسی،کت شلوار راه راه،از اون پیراهن های تنگ بشور و بپوش.کراوات آبی ساده و یک ساعت سنگین مردانه.نمی دانم آیا مدل موها و خط ریش آنجا هم بدین گونه است؟نمی دانم آیا رگه های موی سپید بدین معناست که دیگر دیر شده؟و دیگر کسی حاضر نیست روی من سرمایه گذاری کند؟زمانی هر کس بزرگ بود به آنجا می رفت؟اما آیا من هم بزرگ هستم؟باید حرکت کنم.اسم "جفری چو"در ذهنم موج می زند.سرزمین نخل ها.باید رفت.

سوار بر ماشین می شوم.یک "دوج".سقف بالاست.به این فکر می کنم که سالها و سالها همه من را یک بچه خرخوان می دانستند که نمی تواند حتی دست یک زن را بگیرد.اما امروزه همه چیز تغییر کرده.امروز حتی کتابدار کتابخانه،انتظار آن را می کشد که وارد مخزن شوم و خود را برساند و دست در گره کراواتم کند.گویا ظاهر شدن موهای سپید بر شقیقه ها رمز پایان تنهایی دوره نوجوانی است.گاه فکر می کنم اگر می دانستم اوضاع اینگونه می شود،اول به آنجا می رفتم و تا زمانی که موهای سپید بر شقیقه هایم ظاهر نمی شد،در آنجا هر کار که می توانستم انجام می دادم و سپس آنکاری را می کردم که هر مردی با موهای سپید بر شقیقه اش می کند.

ماشین در حال حرکت به سمت آنجاست.رادیو را روشن می کنم.

Are you going to Scarborough Fair
Parsley, sage, rosemary and thyme
Remember me to one who lives there
She once was a true love of mine

On the side of a hill in the deep forest green
Tracing of sparrow on snow-crested brown
Blankets and bedclothes the child of the mountain
Sleeps unaware of the clarion call

Tell her to make me a cambric shirt
Parsley, sage, rosemary and thyme
Without no seams nor needle work
Then she'll be a true love of mine

On the side of a hill a sprinkling of leaves
Washes the grave with silvery tears
A soldier cleans and polishes a gun
Sleeps unaware of the clarion call

Tell her to find me an acre of land
Parsley, sage, rosemary and thyme
Between the salt water and the sea strand
Then she'll be a true love of mine

War bellows blazing in scarlet battalions
General order their soldiers to kill
And to fight for a cause they've long ago forgotten

Tell her to reap it with a sickle of leather
Parsley, sage, rosemary and thyme
And gather it all in a bunch of heather
Then she'll be a true love of mine**

چقدر خسته هستم.باد در موهایم می پیچد،چقدر دیر شده است.آیا روزی به آنجا می رسم؟با ۶۰ سال تاخیر؟دردناک است.

*و** از پاول سایمن هستند.

زمانی که زلزله از دل یک دانشکده بیرون می آید و لبخند گستاخ وار مبدع زلزله،هم بویی از تحقیر دارد و هم بلاهت،زمانی که ریسمان ها پی در پی بر پشت نحیفت شلاق می زنند و زمانی که همه مشغول لیسیدن آلت تناسلی علم هستند تا ترشحات آن را سند افتخار خود بدانند...

من و تو مهدی تا به چه اندازه تنها هستیم،دوست دوران نکبت بار من.ما قربانیانی در جزیره جزامیان هستیم.همگان در دنبال ما هستند تا با بوسه آن عفریت را بر جان ما اندازند...زمانی که حتی ادرار کردن بر دیوار آن دانشکده نمی تواند چشمان بسته شده دیگران را باز کند،چه باید کرد مهدی؟

هیچ.قسمتی از شخصیتت را که ارث پدری آن قحبگان است بدانان واگذار نما،تا عقده هایشان ارضاء شود و با نیمه دیگرت که مالامال از درد و رنج است به زندگی ادامه بده.آن تکه که با شنیدن یک موسیقی دوران نکبت بار،یا از ترس شدید به لرزه می افتد و یا باید بارها و بارها در تب شبانه از بستر با فریاد می جهد و می بایست اینقدر قوی شده باشی که در میان خواب های آشفته ات تشخیص دهی آن دوران گذشته است تا با فریادت خواب را از همسرت نگیری.باید اینقدر هوشیار و قوی شده باشی که بدانی اکنون یک مقطع بالاتر هستی و همه اینها یا گذشته و یا یک شوخی تلخ بوده است.

آه مهدی،شاید باور نکنم چه گذشته و گاه شک کنم آیا گذشته یا نه؟باید تمرین کنم تا اکنون هم شب امتحان دستم به سمت ایندرال و لیبریوم نرود.

چقدر زود به هم پناه آوردیم.به مامان(یایی)گفتم:این مهدی است آقا است و فقط سیگاری است و تو هم به مامان گفتی:این بهرام و از تمام مفاسد موجود،اعتیاد به سیگار را دارد.تا بتوانیم راحت و راحت این دوران پر از نکبت را تحمل نماییم.

مهدی،ما ابراهیم بودیم.به راستی چند بار از میان آتش رد شدیم؟آه ابراهیم چقدر تو را خوب می فهمم.تو به راستی همان هستی که کیرکگارد می گوید.همان که همیشه اسیر رنج است و آتش.چقدر اخلاقی زیستن دشوار است.

چقدر سکوت توأمان با اضطراب کافه ها را دوست داشتم.چقدر دوست داشتم که گاه پشت فرمان در اتوبان از خنده به بدبختیمان،مجبور بودی به کنار بزنی تا به خیک گنده یک خدا نشناس بخندیم.تا به چه اندازه شیپورچی مکانیسین،با آن چشمان از حدقه در آمده مضحک می نمود زمانی که به زیبا رویی نگاه  روا می داشت. چقدر جذاب است دیدن دکتر داندانپزشک!!! در کوه آن هم با چه کسانی.

چقدر زجر آور بود آموختن نسبیت خاص،و چه دلنشین با تو نشستن و ژست درس خواندن در آوردن.چقدر برنامه ریزیهایت که هیچ وقت بدان عمل نمی کردی با شور بود...

نمی دانم.تمام این دوران از مقابل چشمانم عبور می کند اما نمی دانم از کجایش بگویم دوست دوران نکبت بارم.اگر بگویم تو تنها برگ برنده من بودی در این کثافت،چیزی بیهوده نگفته ام.گاه یک خواب و یک رویا و یا یک بحث و تجدید خاطره مرا در درون آن منجلاب پرتاب می کند و گاه برای بیرون آمدن از آن می بایست دوباره تمامی آن مراحل را طی نمایم.

چقدر نام "شریف"،آن روسپی خانه و آن فرومایگانی که قصد در انداختن طرحی نو را دارند برایم تهوع آور و پوچ است.چقدر متأسفم که جوانی و اشتیاق زندگی را در آن روسپی خانه گم کردم.به راستی امروز ارزش آن چیزی که گم کردم و ندارم درک می کنم.

خدایا مرا به چه قیمتی پخته کردی؟

مهدی جقدر دردناک بزرگ شدیم.زمان زایش گریه کردیم اما اینجا چنان مبهوت بودیم که حتی امان گریه نداشتیم.

آری جناب دکتر،لیس بزن.بی شرفی و پستی را لیس بزن،که اگر یک فیزیکدان نامی نشدی یک پست فطرت حقیقی و یک پفیوز به تمام معنا باشی.لیس بزن تا عقده ارجاعات کم مقالات کمترت بر طرف شود.لیس بزن تا علم به ارگاسم رسد و تو سیراب شوی.لیس بزنید آقایان"قطب"،بگذارید سرمایی که ناشی از رخوت فکری تان است برطرف شود و منجمد نشوید.بگذارید باز هم بتوانید قدم در قطب که یک اتاق ۴*۴ است بگذارید.قطب شما دریوزگان هم به اندازه توان فکری تان است.آرزوهاتان هم به اندازه فکرتان است.بدانید دنیا برای بعضی انسان ها با یک شاخه گل هم زیبا می شود.

(برای برخی اساتید دانشکده فیزیک دانشگاه شریف)

۲-شاه می گويد :
« در اين مورد زياد فکر کرده ام. مصدق محاکمه می شود.( در اين موقع لبهای شاه می لرزيد) و به سه سال محکوم خواهد گشت ... رياحی نيز مجازات مشابهی دارد. ولی يک استثنا وجود دارد و آن، حسين فاطمی است . او هنوز دستگير نشده ولی به زودی او را پيدا می کنند. فاطمی، بيش ازهمه ناسزاگويی کرد. هم او بود که توده ايها را واداشت مجسمه های من و پدرم را سرنگون و خرد کنند. او، پس از دستگيری، اعدام خواهد شد.»

۳-در گزارش سام عضو سفارت انگلستان در بيروت به وزارت خارجه در سی سپتامبر ۱۹۵۳ برابر هشتم مهر ماه ۱۳۳۲ طبق سند شماره ۱۰۴۵۸۴/۰۳۷۱F آمده است که:
«تا آنجا که از مطالب روزنامه ها دستگيرم شده، اوضاع چندان هم بد پيش نمی رود. هرچند اطلاعات محرمانه ای ندارم. به احتمال زياد، اميدوارم شما از جريان اوضاع راضی باشيد. مصدق قطعا" مشکل ايجاد می کند. به گمانم چون در حمام خون کشته نشد، تبعيد بهترين راه حل باشد. اعدام بی رحمانه، صرفنظر از غير انسانی بودن آن، ممکن است در مورد مصدق عاقلانه نباشد ولی شايد برای فاطمی، اگر دستگير شود، بهترين راه حل باشد. تا زمانی که اينگونه افراد زنده هستند و در ايران به سر می برند، هميشه خطر ضد کودتا وجود دارد، شدت عمل ضروری است...»

۴-آزموده گفت اگر وصيتی داريد بفرمائيد، شما که مکرر می گفتيد: من از مرگ ابائی ندارم و مرگ حق است. دکتر فاطمی پاسخ داد: “ آری آقای آزموده مرگ حق است و من از مرگ ابائی ندارم، آنهم چنين مرگ پرافتخاری، من ميميرم که نسل جوان ايران از مرگ من عبرتی گرفته و با خون خود از وطنش دفاع کرده و نگذارد جاسوسان اجنبی بر اين کشور حکومت نمايند.”

۵-قبل از اجرای حکم اعدام، دکتر فاطمی به آزموده می گويد:
“ آقای آزموده! مرگ بر دو قسم است، مرگی در رختخواب ناز و مرگی در راه شرف و افتخار و من خدای را شکر ميکنم که در راه مبارزه با فسادشهيد می شوم...”

۶-دکتر مصدق گفته است:
" اگر ملی شدن صنعـت نفت خدمت بزرگی است که به مملکت شده، بايد از آن کسی که اول اين پيشنهاد را نمود سپاسگزاری کرد و آن کس شهيد راه وطن دکتر حسين فاطمی است"

روز  ۱۹ آبان سال پر درد و دریغ ۱۳۳۳،روزی است خاص.روزی که مرحوم فاطمی در یک منزل مسکونی مخفی،زمانی که مأمورین شهربانی به قصد پیدا کردن یکی از توده ای های فراری آن منزل را جستجو می کردند،پیدا شد،مامور شهربانی بانگ بر آورد به دنبال چه بودیم و چه پیدا کردیم.افسر ما فوق بانگ بر آورد "آهسته سخن بگو،اگر مردم بفهمند که ما فاطمی را دستگیر کرده ایم ما را تکه تکه خواهند کرد".

اما همان روز ۱۹ نکبت بار رسید،مردی با ۴۰ خط تب بر روی برانکار،در حالی که از ضربات چاقو اراذل و اوباش به خود می پیچید،وارد میدان اعدام شد.آخرین تقاضایش که دیدار با پدر معنوی اش بود،رد شده بود.سیگاری کشید و با دکتر شایگان و مهندس رضوی صحبتی چند کرد و سپس برای همیشه خاموش گشت.اما آب از آب تکان نخورد.

تمام تلاش های حضرت آیت ا... زنجانی،برای نجات او و یا فرار دادن او ناکام ماند.حتی گوجه فرنگی هایی را که به دستور آیت ا... زنجانی به اتاق او فرستاده می شد،دردی را درمان نکرد.مردی در اتاق مجاوربود که در اثر ضربات چاقو و ضرب شتم شدید پس از دستگیری،تمام سیستم روده های مصنوعی او باعث خونریزی شدید داخلی شده بود.تنها ارتباط این مرد با جهان،نامه هایی کوتاهی بود بر روی کاغذ سیگار به حضرت آیت ا... زنجانی می نوشت.وزیر خارجه ای که در سفارت انگلیس را گل گرفته بود و نظریه پرداز ملی شدن نفت بود،پول گرفتن وکلیل نداشت.آقای زنجانی اصرار کرد که پول وکیل را او بپردازد،اما او سر باز زد،زیرا می دانست پس از مرگ دیگر کسی نیست که بتواند پول را عودت دهد.شمشیری ها زمانی که حاضر شدند با تمامی وجود پا به میدان گذارند،او سر باز زد.فقط حاضر بود از پول برادرش وکلیل اختیار کند.می دانست که به زودی فرزند خردسالش علی و همسرش تنها و بی پناه خواهند شد،اما زمان انتخاب رسیده بود.از حضرت آیت ا... زنجانی خواست که امکان تماس خانواده با برادرانش که اساتید دانشگاه پرینستون بودند و رفتن خانواده را انجام دهد.و ارتباط قطع شد.ایت ا... از زندان آزاد شد و هر چه اصرار داشت تماسش را با فاطمی ادامه دهد میسر نشد.تنها خواسته او از آیت ا... مشورت با مصدق بود که ببیند در دادگاه چگونه به سوالات آن بی شرافت ها پاسخ دهد.اما آن نیز ممکن نشد.

فاطمی رفت.مردی که نمونه شرف،صداقت و آزادی و وفای به عهد بود.

زمانی که شب کودتای ۲۵ مرداد مرحوم فاطمی،همراه با مهندس حق شناس و مهندس رضوی با لباس خواب در منازلشان دستگیر شدند و به میدان اعدم فرستاده شدند،پس از آنکه مصدق بر اوضاع مسلط شد،دکتر فاطمی با عصا و پای برهنه به سمت منزل کاخ روان شد.دم درب منزل غلامحسین خان مصدق،پسر مصدق فاطمی را دید،

گفت:"ا،آقا این چه وضعیه؟"

گفت:"این وضعیه که مماشات با انگلیس ما را به این روز انداخته و اگر امروز کاری جدی نکنیم همه ما را در این منزل به قتل می رسانند"

فاطمی وارد اتاق مصدق شد،مصدق با دیدن فاطمی شروع به گریه کرد و گفت"این چه وضعیه؟"

فاطمی گفت:"من از وزارت خارجه استعفا می دهم و مرا وزیر جنگ کنید"

مصدق گفت:"آقا من مرد قانونم،من ضمن احترامی که برای شما قائلم و مراتب تاسف من به خاطر وضع شما،من خلاف قانون عمل نمی کنم.خوتان برید و با لطفی وزیر دادگستری یک فکری بکنید"

اما افسوس که زخم ۲۸ مرداد بر این پیکره وارد آمد.افسوس...

روحش شاد...

با این اوصاف از هم جدا شدیم و تا قریب به ده سال از هم بیخبر بودیم،تا دوباره علایق مشترک ما را سر راه هم قرار داد.فیزیک و موزیک.در دانشگاه دوباره افتخار دوستی او را داشتم.با علاقه زیاد با هم نزد آقای رضا شفیعیان رفتیم.و پس از اتمام دوره نزد آقای م رفتیم.که در نهایت پسرک اخراج شد و باز کما فی السابق پشت در بود....

اکنون که پس از پانزده سال به مرور موج نوی سینمای فرانسه و ژانر سیاه، می پردازم اگرچه سایه آن خاطرات دوباره هویدا می شود،امّا در مقابل قرائتی جدید در ذهنم نقش می بندد. شاهکار چهارصد ضربه اثر فرانسوا تروفو هنوز با آن هیأت سیاه و سفید و سکوت های آزار دهنده اش،در خاموشی ژرفی غرقم می سازد.شاید چون بعد از 10 سال فاصله از دبستان و دبیرستان و محیط خشک و وحشتناک آن این فیلم گوشه ای از آن خاطرات دهشتناک را برایم دوباره به تصویر می کشد.امّا زمانی که به چهره انسان مرسوم تروفو نگاه می کنم نمی توانم برای ثانیه ای این انسان را درک کنم.تلقّی من از انسان فرسنگها با این ،آنتوان دوآنل،فاصله دارد.مناسبات نادرست اینگونه ساده و سطحی یک انسان را قربانی نمی کند.هنگامی که دوباره آخرین متروی تروفو را باز بینی می کنم،در می یابم این آوانگاردیسم،در ژرف ترین لایه های خود پیام آور پوچی است.یک پوچی دست ساز و غیر اصیل.

این مهم درآثار بزرگ ژان لوک گدار بیشتر مشهود است.سرباز کوچک یک قربانی نا آگاه است.که حتّی ثانیه ای نمی داند در پس چیست.عشقش در کلافی سر در گم به جای نخستین باز می گردد.و این داستان در گروه بیرونی دوباره تکرار می شود.تحقیر،روایتگر انسانهایی گیج است که نمی دانند در پس چه هستند.این گیجی مصنوعی است.زیرا در جهان بیرونی انسانها یی که اغلب در سلسله علّتها متوقّف می شوند،در حین کار و فعالیّت از هدف میپرسند،نه هنگامی که یک سیگار نیمه خاموش گوشه لب دارند و کلاهی کج به سر دارند و با کراواتی نیمه باز و اسلحه ای در دست با تردید به قتل یک انسان می پردازند.با این وجود دیالوگ ها عمیقا فلسفی هستند.گدار در سرباز کوچک،می گوید:همه انسانها ایده آلی دارند،تنها خداست که ایده آلی ندارد.آیا خداوند درگیر پوچی است؟که سوالی بسیار پخته و ناب است.آثار سیاه نیز بدین گونه هستند.ژان پیر ملویل در سامورایی،از قاتلی حکایت می کند که تنهاست و تنهایی به همان میزان او را از پا در می آورد که دشمنانش یا پلیس اینگونه میکنند....

برای یاد و خاطره ایو مونتان

آندره ای تارکوفسکی ،از دیالوگ های فیلم نوستالژیا

شب است.لحظه ای دلت به شدّت می گیرد و آرزو می کنی دوستی می داشتی که درکت می کرد،یک دوستی کودکانه به دور از نقش ها و ظاهر سازی ها.صدای زنگ خانه را می شنوی و میهمان ها از راه می رسند.پشت سر میهمانها یک سایه سیاه رنگ هویدا می شود.چیزی شبیه سایه یک گرگ.سرت از پنجره اتاق بیرون است و سیگاری در دست داری.خانواده دوست ندارند کسی بداند فرزندشان سیگار می کشد.ناگهان سایه سیاه رنگ به سمتت حمله می کند و به ناچار سرت را به داخل اتاق می بری.سگ در مقابل پنجره به روی دو پایش می نشیند و به صورتت معصومانه نگاه می کند.به دقّت سعی می کند دندانهایش را پنهان کند.وسوسه ای به جانت می افتد.پنهانی تصمیم می گیری با یک هدیه پیشقدم دوستی شوی.مگر همیشه چنان نکردی؟

تقدیم به بیژو(سگ)

به شدّت غمگین می شوم زمانی که دوباره این نوشته را می خوانم....

نوازنده ای معروف باشی.چقدر جلو آیینه نشستی و چقدر به دستانت نگاه کردی.چقدر تمرین کردی و چقدر از معاشرت دوری کردی.چقدر نوار خریدی و چقدر رویا بافی کردی.نام حبیب مدهوشت میکرد و آرزوی دیدار با پایور،یگانه رویای زندگیت بود.چقدر در حین نواختن خراب کردی و چقدر مدل دستانت را تغییر دادی.چقدر عدم تواناییت در ریز گرفتنآزارت می داد.چند روز با یک پاره آجر با دستانت تمرین کردی؟.چند صباح عمرت با پیر مردها گذشت؟و چقدر سعی کردی با آنانی دوست باشی که پاسخ سلامت را با اکراه می دهند.زمزمه کارهای درویش خان،عارف،مختاری،شهنازی،...چقدر دوست داشتی پس از اکران دلشدگان،با هنرپیشه نقش اوّل زنش نشستی داشته باشی؟(در ۱۲ سالگی)

هوا سرد است.تصویر ذهنی دخترک با تصویر عینی آن هیچ همگونی ندارد.باز مطابق معمول تصویر ذهنی تو از نمود بیرونی آن بسیار فربه تر است.امّا این بار حتماً بایست بازنده باشی،زیرا نخستین باری است که بدین حقیقت نایل آمدی که ذهن پویای تو،حقیقت را زایل می کند.و زانوان تو را در برابر حقیقت سست می سازد.هوای سرد،....آه چه معجزه آسا نوای چهارگاه را در ذهنت حس می کنی.زابلمرگت را ترسیم می کند و آوای مخالف مراسم تدفین محقّرت را به ذهن پریشانت یاد آور می شود.آه....حتماً جواب ها در چهارگاه موسی خان است.پرسان پرسان از بهارستان سر در میاوری.

یافتم.پاسخ حبیب است.حبیب سماعی.دایی هوشنگ مرحوم می گفت نابغه بوده.خودم تمام کاراش را سالها پیش مرور کرده ام.آشفته به ظهیرالدوله میروم.امّا نه به سان دهه شصتی ها.نه شلوارم آویزان است.نه لباسم تنگ است.نه در نافم خلخال دارم.نه علف می کشم و از پست مدرنیسم هم چیزی نمی دانم.به فروغ هم علاقه ندارم از پس از دیدن سولمازو اقامت در تیمارستان.به زور وارد می شوم.

پیرزن:دیوانه بوده.شبها با آیینه صحبت می کرده.می گویند سنتوررا زیر و رو کرده.....

بخش اوّل:سواران دشت امید*

بخش دوّم:حصار**

بخش سوّم:نوروز***

چه چیز قرار است اجرا شود؟شاید استراوینسکی،شوستاکویچ،سیبلیوس یا بروکنر.چرا به جایی آمدم که نمی دانم چه کسی رهبر است؟و چه قطعاتی اجرا می شود؟مهّم نیست.به همه آنها علاقه دارم.مردم سر جاهاشان مستقر می شوند.همه چیز آماده است.رهبر وارد می شود.چراغها نیمه خاموش می شوند....

چه می شنوم؟شاید پرستش بهارِ استراوینسکی،سمفونی بروکنری.